آب بندی تونل با ورق ژئوممبران پی وی سی

تامین یاران تولید کننده عایق رطوبتی پی وی سی

از دغدغه های مهم و اصلی مهندسین تونل ساز در ساخت و احداث تونل، جلوگیری از امکان نفوذ آب به داخل تونل بواسطه گذر از سطح زیرین زمین در محیط‌های شهری و کوهستانی است.

در چنین شرایطی استفاده از محصولات مناسب ژئوسنتتیکی برای زهکشی و عایق بندی و آب بندی تونل، علاوه بر اینکه کاهش ریسک بروز حوادث را در پی دارد، کاهش قابل ملاحظه هزینه های تعمیر و نگهداری را نیز در خواهد داشت.

نگهداری و حفاظت از سازه هایی همچون تونل ها،  مخصوصاً تونل های مترو به خاطر شرایط آب های زیرزمینی و خاک بسیار مهم و ضروری است به همین خاطر انتخاب نوع آب بندی درست و اصولی که متناسب با شرایط پروژه باشد، امری پیچیده است.

آب‌بندی تونل می‌تواند بسته به روش ساخت، دسترسی اجرایی و طراحی سازه در سمت بیرونی یا داخلی پوسته اجرا شود. انتخاب محل سیستم آب‌بندی باید بر اساس فشار آب، روش حفاری، نوع لاینینگ، امکان دسترسی برای تعمیر و الزامات پروژه انجام شود؛ بنابراین یک آرایش واحد را نمی‌توان برای همه تونل‌ها به‌عنوان گزینه برتر معرفی کرد.

آب بندی وجه داخلی معمولاً در بهسازی و تعمیرات استفاده می شود. به دلیل اینکه در این شرایط وجه خارجی در دسترس نیست. محصولات و روش های مختلفی برای آب بندی تونل ها وجود دارد. اما مهم ترین سوال این است که طراحی سیستم آب بندی و انتخاب نوع محصول آب بندی به چه صورت باید باشد؟

آب‌بندی تونل با ژئوممبران PVC چگونه اجرا می‌شود؟

ورق‌های PVC در پروژه‌های تونلی طبق طرح نصب روی لایه زیرکار و محافظ مناسب قرار می‌گیرند و درزها با روش اتصال سازگار با همان محصول اجرا می‌شوند. کیفیت آب‌بندی فقط به جنس ورق وابسته نیست؛ آماده‌سازی سطح، حفاظت در برابر آسیب مکانیکی، جزئیات نفوذی‌ها، کیفیت درز و امکان آزمون و تعمیر نیز تعیین‌کننده‌اند.

برای ارزیابی مشخصات فنی محصول در پروژه‌های تونلی، EN 13491:2018 ویژگی‌های موردنیاز موانع ژئوسنتتیکی در تونل‌ها و سازه‌های زیرزمینی را پوشش می‌دهد. الزامات دقیق قرارداد و نسخه استاندارد باید توسط طراح پروژه تعیین شوند.

مزایا و محدودیت‌های ژئوممبران PVC در تونل

• انعطاف‌پذیری: می‌تواند اجرای جزئیات هندسی و سطوح پیچیده را در بعضی پروژه‌ها آسان‌تر کند.
• اتصال قابل کنترل: درزها با روش سازگار با محصول اجرا و طبق برنامه کنترل کیفیت بررسی می‌شوند.
• قابلیت تعمیر موضعی: در صورت طراحی مناسب سیستم و دسترسی اجرایی، نواحی آسیب‌دیده را می‌توان به‌صورت موضعی تعمیر کرد.
• محدودیت شیمیایی و دمایی: مقاومت در برابر مواد شیمیایی، هیدروکربن‌ها و دما را باید از دیتاشیت همان فرمولاسیون و شرایط واقعی پروژه تأیید کرد؛ از نام عمومی PVC نمی‌توان مقاومت مطلق نتیجه گرفت.

چک‌لیست کنترل قبل از پوشاندن لایه آب‌بندی

1. سطح زیرکار از برجستگی، قطعات تیز و نقاط آسیب‌رسان پاک و آماده شده باشد.
2. لایه محافظ و زهکشی، در صورت پیش‌بینی در طراحی، پیوستگی و هم‌پوشانی مناسب داشته باشد.
3. نوع ورق، ضخامت و مشخصات فنی با مدارک پروژه و بچ تحویلی تطبیق داده شوند.
4. درزها و جزئیات گوشه‌ها، نفوذی‌ها و اتصالات طبق روش اجرایی تأییدشده انجام شوند.
5. آزمون‌های کنترل کیفیت درز پیش از پوشاندن لاینر تکمیل و ثبت شوند؛ برای درزهای PVC غیرمسلح، ASTM D7408-12(2020) مشخصات seam را پوشش می‌دهد.
6. نقاط تعمیرشده علامت‌گذاری و دوباره کنترل شوند تا امکان ردیابی در گزارش نهایی وجود داشته باشد. در سیستم‌های PVC با درز دوخطه و کانال هوا، ASTM D7177/D7177M-21 مرجع ارزیابی Air Channel است.

استانداردها و مدارک فنی که باید کنترل شوند

برای PVCهای مدفون، مشخصات فعال ASTM D7176-22 الزامات مواد، ورق و آزمون را پوشش می‌دهد؛ خود ASTM نیز تصریح می‌کند که معیارهای طراحی درجا مانند سازگاری ماده و مقاومت شیمیایی خارج از دامنه این مشخصات‌اند و باید جداگانه بررسی شوند.

سوالات متداول آب‌بندی تونل با PVC

آیا هر ورق PVC برای تونل مناسب است؟

خیر. مشخصات فنی، ضخامت، فرمولاسیون، روش اتصال و عملکرد موردنیاز باید با طراحی تونل و مدارک همان محصول تطبیق داشته باشند.

آیا ژئوممبران به‌تنهایی برای آب‌بندی تونل کافی است؟

در بسیاری از طرح‌ها ژئوممبران بخشی از یک سیستم شامل زیرکار، لایه محافظ، زهکشی، جزئیات اتصال و کنترل کیفیت است. ترکیب دقیق اجزا را طراحی پروژه تعیین می‌کند.

مهم‌ترین زمان کنترل کیفیت چه موقع است؟

پیش از آنکه لایه آب‌بندی با بتن یا اجزای بعدی پوشانده شود، زیرا پس از پوشاندن دسترسی برای بازرسی و تعمیر بسیار دشوارتر می‌شود.

برای شناخت مشخصات، زیرسازی و روش اتصال این سیستم، راهنمای عایق رطوبتی PVC را ببینید. برای مشخصات محصول قابل تأمین به صفحه ژئوممبران PVC و برای پروژه‌های اجرایی به خدمات اجرایی پروژه مراجعه کنید.